Chức năng thông báo (miêu tả sự việc)

Chức năng biểu cảm (thể hiện cảm xúc)

Chức năng tác động (khiến người nghe hành động)

Chức năng xã giao (duy trì quan hệ giao tiếp)

Tính hai mặt

Tính võ đoán

Tính hệ thống

Tính đa trị

Đưa ra các quy tắc chuẩn mực về cách nói và viết “đúng”.

Phân tích và ghi nhận cách ngôn ngữ được sử dụng trên thực tế.

So sánh các ngôn ngữ để tìm ra nguồn gốc chung của chúng.

Nghiên cứu sự thay đổi của ngôn ngữ qua các giai đoạn lịch sử.

Lời nói là cái chung, ngôn ngữ là cái riêng.

Lời nói là cái xã hội, ngôn ngữ là cái cá nhân.

Lời nói là cái cụ thể, ngôn ngữ là cái trừu tượng.

Lời nói là hệ thống, ngôn ngữ là sự hiện thực hóa.

Ngôn ngữ và văn hóa

Ngôn ngữ và lịch sử

Ngôn ngữ và xã hội

Ngôn ngữ và tư duy

sang – trang

lan – ban

sách – sạch

bàn – bạn

Độ vang và khả năng tạo đỉnh âm tiết.

Vị trí của lưỡi khi phát âm.

Mức độ làm tròn của môi.

Sự xuất hiện của thanh điệu.

Lưỡi lùi về phía sau, nâng cao.

Lưỡi đưa ra phía trước, hạ thấp.

Lưỡi đưa ra phía trước, nâng cao.

Lưỡi lùi về phía sau, hạ thấp.

Chỉ bao gồm nguyên âm và thanh điệu.

Luôn phải có phụ âm đầu và vần.

Có thể chỉ có vần (nguyên âm + thanh điệu).

Bắt buộc phải có cả phụ âm đầu và phụ âm cuối.

Âm vị siêu đoạn tính

Âm vị đoạn tính

Ngữ cảnh giao tiếp

Biến thể của âm vị

Đơn vị âm thanh nhỏ nhất có chức năng khu biệt nghĩa.

Một hệ thống các quy tắc kết hợp âm thanh trong một ngôn ngữ.

Biểu hiện cụ thể, vật lý của một đơn vị âm thanh trong lời nói.

Một đơn vị có cấu tạo gồm nguyên âm và các phụ âm bao quanh.

Rung (trill)

Tắc (stop/plosive)

Xát (fricative)

Cạnh (lateral)

Động từ

Danh từ

Tính từ

Trạng từ

Quan hệ bao nghĩa (hyponymy)

Quan hệ đồng nghĩa (synonymy)

Quan hệ trái nghĩa (antonymy)

Quan hệ đồng âm (homonymy)

Từ đồng âm

Từ trái nghĩa

Từ đa nghĩa

Từ đồng nghĩa

Cùng chỉ hoạt động di chuyển.

Cùng chỉ các loại phương tiện.

Cùng có nguồn gốc từ tiếng Pháp.

Cùng là các danh từ trừu tượng.

Sự tương cận, gần gũi về không gian, logic giữa hai sự vật.

Sự tương đồng về đặc điểm, hình thức giữa hai sự vật.

Sự đối lập hoàn toàn về bản chất của hai sự vật.

Sự giống nhau ngẫu nhiên về vỏ âm thanh của các từ.

Kết hợp hai hình vị có nghĩa lại với nhau.

Lặp lại một phần hoặc toàn bộ vỏ âm thanh của hình vị gốc.

Vay mượn từ một ngôn ngữ khác và Việt hóa.

Rút gọn một cụm từ dài thành một từ ngắn gọn.

Là một hình vị tự do, có thể đứng một mình.

Là một hình vị phụ tố, không có nghĩa từ vựng.

Là một hình vị gốc, mang nghĩa chính của từ.

Là một hình vị ràng buộc, chỉ có nghĩa khi kết hợp.

Ngôn ngữ hòa kết (fusional)

Ngôn ngữ chắp dính (agglutinative)

Ngôn ngữ đơn lập (isolating/analytic)

Ngôn ngữ đa tổng hợp (polysynthetic)

Biến đổi hình thái của từ (biến tố).

Trật tự từ và việc sử dụng hư từ.

Sử dụng phụ tố gắn vào gốc từ.

Thay đổi trọng âm trong câu.

Hôm qua

cả lớp

đã thảo luận sôi nổi về vấn đề này

về vấn đề này

Phép lặp

Phép thế

Phép nối

Phép tỉnh lược

Đơn vị nhỏ nhất của lời nói có thể nhận biết được.

Đơn vị nhỏ nhất của ngôn ngữ có mang nghĩa.

Đơn vị âm thanh nhỏ nhất có chức năng khu biệt nghĩa.

Đơn vị lớn nhất có thể làm thành phần câu.

Danh từ

Tính từ

Đại từ

Động từ

Từ

Cụm từ

Câu

Âm tiết

Là những liên tưởng, cảm xúc mà từ đó gợi ra cho người dùng.

Là mối quan hệ của từ đó với các từ khác trong cùng hệ thống.

Là ý nghĩa cốt lõi, mang tính khái niệm, tương ứng với sự vật ngoài thực tế.

Là ý nghĩa chỉ xuất hiện trong một ngữ cảnh giao tiếp cụ thể.

Nghĩa biểu vật

Nghĩa biểu thái

Nghĩa cấu trúc

Nghĩa ngữ pháp

Biến thể từ vựng theo phương ngữ.

Lỗi sai trong việc sử dụng từ.

Sự khác biệt giữa ngôn ngữ nói và viết.

Hiện tượng từ đa nghĩa phổ biến.

Phân tích cấu trúc ngữ pháp của một ngôn ngữ ở một thời điểm.

Nghiên cứu sự tiến hóa và mối quan hệ họ hàng giữa các ngôn ngữ.

Ghi nhận các quy tắc chuẩn mực mà người bản ngữ nên tuân theo.

Khảo sát cách ngôn ngữ được dùng trong các bối cảnh xã hội khác nhau.