Quá trình giáo dục được tổ chức một cách có mục đích, hệ thống và khoa học.

Các hiện tượng nảy sinh tự phát trong quá trình tương tác xã hội của con người.

Toàn bộ các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của người học.

Hoạt động giảng dạy chuyên biệt của người giáo viên tại cơ sở giáo dục.

Tái sản xuất sức lao động xã hội với những phẩm chất và năng lực phù hợp.

Kiểm soát tư tưởng và định hướng nhận thức của thế hệ trẻ theo một khuôn mẫu.

Chuẩn bị cho con người khả năng thích ứng với mọi thay đổi của môi trường.

Bảo tồn và di truyền lại cho thế hệ sau toàn bộ kinh nghiệm của các thế hệ trước.

Nội dung và phương pháp giáo dục.

Mục đích giáo dục.

Kết quả và đánh giá giáo dục.

Lực lượng giáo dục (nhà giáo dục).

Kinh tế quyết định hoàn toàn mục tiêu, nội dung và quy mô của nền giáo dục.

Giáo dục luôn đi sau sự phát triển kinh tế, chỉ có vai trò phục vụ thụ động.

Giáo dục có tính độc lập tương đối, có thể tác động thúc đẩy hoặc kìm hãm kinh tế.

Trình độ phát triển giáo dục là yếu tố duy nhất quyết định sự tăng trưởng kinh tế.

Chỉ diễn ra trong nhà trường và do các nhà giáo dục chuyên nghiệp thực hiện.

Quá trình truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm xã hội giữa các thế hệ.

Luôn không thay đổi và tồn tại vĩnh viễn cùng với sự tồn tại của xã hội loài người.

Tách rời hoàn toàn khỏi các lĩnh vực chính trị, văn hóa và kinh tế của xã hội.

Hoạt động cá nhân.

Môi trường sống.

Yếu tố di truyền.

Hoạt động giáo dục.

Quyết định trước toàn bộ năng khiếu và giới hạn phát triển của một cá nhân.

Hoàn toàn không ảnh hưởng đến quá trình và kết quả hình thành nhân cách.

Là tiền đề vật chất, tạo ra sự đa dạng và tiềm năng cho sự phát triển.

Chỉ có tác động mạnh mẽ trong giai đoạn đầu đời, sau đó mất dần vai trò.

Giáo dục có khả năng định hướng và tổ chức sự tác động của các yếu tố khác.

Giáo dục có thể tạo ra nhân cách theo một khuôn mẫu định sẵn bất chấp các yếu tố khác.

Giáo dục là yếu tố duy nhất có khả năng mang lại sự phát triển cho cá nhân.

Giáo dục thay thế hoàn toàn vai trò của di truyền và môi trường trong phát triển.

Cung cấp các điều kiện và tình huống để nhân cách bộc lộ và phát triển.

Tác động một cách tự động và trực tiếp, quyết định kết quả phát triển.

Luôn tạo ra những ảnh hưởng tích cực và thuận lợi cho sự phát triển.

Chỉ bao gồm môi trường tự nhiên như khí hậu, địa lý, không gian sống.

Giáo dục của nhà trường.

Hoạt động tích cực của cá nhân.

Di truyền và các tố chất bẩm sinh.

Môi trường xã hội xung quanh.

Phải ưu tiên các hoạt động thực hành, giảm thiểu thời gian học lý thuyết suông.

Mọi lý luận khoa học đều phải được chứng minh bằng các hoạt động lao động cụ thể.

Kiến thức phải gắn liền với cuộc sống, có khả năng vận dụng để giải quyết vấn đề.

Chỉ dạy những gì thực tiễn đang cần, lược bỏ các kiến thức lý luận nền tảng.

Luôn tin tưởng vào tiềm năng của người học đồng thời đặt ra những yêu cầu phù hợp.

Chỉ đưa ra yêu cầu khi người học đã tự giác, không áp đặt bất cứ quy tắc nào.

Hoàn toàn chấp nhận mọi hành vi của người học để thể hiện sự tôn trọng tuyệt đối.

Đặt ra những yêu cầu thật cao để thúc đẩy người học vượt qua giới hạn bản thân.

Sở thích và thói quen của nhà giáo dục.

Điều kiện cơ sở vật chất sẵn có của nhà trường.

Mục tiêu, nội dung giáo dục và đặc điểm của người học.

Yêu cầu của phụ huynh và các áp lực từ xã hội.

Hình mẫu được nêu ra là một nhân vật lịch sử vĩ đại, có công trạng lớn lao.

Người học nhận thức được ý nghĩa, tự nguyện và mong muốn noi theo tấm gương.

Tấm gương được tuyên truyền, nhắc lại liên tục trong các hoạt động giáo dục.

Chỉ nêu gương những người thành công về mặt tài chính và địa vị xã hội.

Đưa người học vào các hoạt động thực tế để họ tự trải nghiệm và rút ra bài học.

Giáo viên làm mẫu tất cả các hoạt động để người học quan sát và bắt chước theo.

Thảo luận về các tình huống giả định để hình thành kinh nghiệm ứng xử gián tiếp.

Yêu cầu người học đọc sách và tài liệu về kinh nghiệm của những người đi trước.

Để làm cho hoạt động giáo dục trở nên phức tạp và mang tính thử thách cao hơn.

Vì mỗi phương pháp có những ưu điểm, hạn chế riêng và tác động đến các mặt khác nhau.

Để đáp ứng yêu cầu của cấp trên về việc đổi mới phương pháp giáo dục liên tục.

Do không có phương pháp nào là hoàn hảo nên phải dùng nhiều để bù trừ cho nhau.

Quá trình người thầy truyền đạt kiến thức và người trò tiếp thu một cách thụ động.

Quá trình hoàn thành các bài tập và yêu cầu do chương trình học đề ra.

Quá trình người học tự tìm tòi, khám phá kiến thức mà không cần sự hướng dẫn.

Quá trình tương tác biện chứng giữa hoạt động dạy và hoạt động học.

Áp lực từ các kỳ thi và yêu cầu về điểm số.

Sự thi đua, cạnh tranh giữa các học sinh trong lớp.

Mâu thuẫn giữa yêu cầu nhiệm vụ học tập và trình độ nhận thức hiện có của trò.

Mong muốn nhận được sự khen thưởng từ giáo viên và gia đình.

Bao gồm tất cả các thành tựu khoa học mới nhất trên thế giới.

Phản ánh chính xác, hiện đại các luận điểm của khoa học chuyên ngành.

Chỉ tập trung vào các kiến thức kinh điển đã được kiểm chứng qua thời gian.

Được trình bày dưới dạng các công thức và định lý phức tạp, hàn lâm.

Dạy học theo lớp – bài.

Tham quan, ngoại khóa.

Tự học có hướng dẫn.

Thảo luận nhóm.

Tiết kiệm tối đa thời gian giảng dạy trên lớp cho giáo viên.

Phù hợp với mọi đối tượng học sinh và mọi loại kiến thức.

Kích thích tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực tự học của học sinh.

Đảm bảo tất cả học sinh đều đạt đến một trình độ kiến thức đồng đều.

Luôn phải bắt đầu bằng phương tiện trực quan trước khi giảng giải lý thuyết.

Phương tiện trực quan chỉ là điểm tựa để phát triển tư duy, không phải là mục đích.

Sử dụng càng nhiều phương tiện trực quan sinh động thì bài học càng thành công.

Chỉ cần sử dụng trực quan với học sinh nhỏ tuổi, không cần với học sinh lớn.

Tạo ra áp lực cần thiết để học sinh phải học tập chăm chỉ hơn.

Cung cấp cơ sở để so sánh thành tích giữa các lớp và các trường.

Cung cấp thông tin phản hồi để điều chỉnh hoạt động dạy và học.

Là căn cứ duy nhất để quyết định khen thưởng và kỷ luật học sinh.

Năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục.

Thế giới quan khoa học và lý tưởng nghề nghiệp.

Kiến thức chuyên môn sâu rộng và vững chắc.

Các kỹ năng giao tiếp và ứng xử sư phạm.

Sự kết hợp hài hòa giữa phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn và sự gương mẫu.

Chức vụ và quyền lực hành chính được giao trong nhà trường.

Khả năng tạo ra một không khí học tập nghiêm khắc, kỷ luật cao.

Mối quan hệ thân thiết, gần gũi với cấp trên và phụ huynh học sinh.

Diễn ra trong môi trường giàu cảm xúc, có tính liên tục và cụ thể, chi tiết.

Luôn đảm bảo tính khoa học, hệ thống và chuyên nghiệp trong các tác động.

Có đội ngũ các nhà giáo dục được đào tạo bài bản và chuyên sâu.

Luôn có mục tiêu, chương trình giáo dục rõ ràng và thống nhất.

Là quá trình bổ sung cho những thiếu sót của giáo dục nhà trường và xã hội.

Chỉ diễn ra ở những người có năng khiếu đặc biệt hoặc có ý chí rất cao.

Có thể thay thế hoàn toàn vai trò của các tác động giáo dục từ bên ngoài.

Là kết quả tất yếu của quá trình giáo dục, giúp hoàn thiện nhân cách bền vững.

Tổ hợp các đặc điểm tâm lý đáp ứng yêu cầu của hoạt động sư phạm hiệu quả.

Khả năng thuộc và trình bày lại một cách chính xác nội dung sách giáo khoa.

Các kỹ năng sử dụng thành thạo công nghệ thông tin trong quá trình giảng dạy.

Tình yêu thương học sinh và lòng nhiệt tình, tâm huyết với công việc được giao.

Nhà trường giữ vai trò chủ đạo, chi phối và quyết định mọi hoạt động.

Mỗi lực lượng hoạt động độc lập để không can thiệp vào chuyên môn của nhau.

Gia đình là yếu tố quyết định, nhà trường và xã hội chỉ có vai trò hỗ trợ.

Thống nhất về mục tiêu, phối hợp chặt chẽ và phát huy thế mạnh của mỗi lực lượng.

Tự mình quyết định mọi vấn đề của lớp học, yêu cầu học sinh tuyệt đối tuân thủ.

Để mặc cho học sinh tự do hành động, không can thiệp hay định hướng gì.

Cùng học sinh bàn bạc, tôn trọng ý kiến tập thể và giao quyền tự chủ hợp lý.

Luôn tỏ ra nghiêm khắc, giữ khoảng cách với học sinh để duy trì kỷ luật.