XV

XIV

XVI

XVII

Đất nước bị chia cắt, loạn lạc

Đất nước thống nhất, kinh tế – xã hội ổn định

Chiến tranh với Chăm-pa kéo dài

Nhà Minh xâm lược

Chia lại đơn vị hành chính cả nước thành 13 đạo thừa tuyên

Bãi bỏ các chức quan cao cấp

Tăng cường quyền lực của hoàng đế

Đổi mới chế độ tuyển chọn quan lại

Hình thư

Quốc triều hình luật (Luật Hồng Đức)

Hoàng Việt luật lệ (Luật Gia Long)

Hình luật thư

Giải giáp binh lính

Xây dựng quân đội theo kiểu phương Tây

Xây dựng quân đội thường trực mạnh, chú trọng phát triển thủy quân

Thuê quân nước ngoài

Phát triển kinh tế tư nhân

Tập trung ruộng đất vào tay nhà nước

Khuyến khích khai hoang, mở rộng diện tích canh tác

Hạn chế sự phát triển của nông nghiệp

Bãi bỏ khoa cử

Mở rộng Quốc Tử Giám cho con em quý tộc

Tổ chức lại hệ thống giáo dục, quy định rõ chế độ thi cử và học vị

Đưa Phật giáo lên vị trí quốc giáo

Ngự sử đài

Lục bộ

Hàn lâm viện

Thái y viện

Bảo thủ, duy trì chế độ cũ

Nửa vời, không triệt để

Toàn diện, đồng bộ, có hệ thống và đạt hiệu quả cao

Phản động, đi ngược lại lợi ích của nhân dân

Giúp nhà Lê sơ tồn tại lâu dài

Đưa đất nước phát triển cường thịnh, đạt đến đỉnh cao của chế độ phong kiến Việt Nam

Mở rộng lãnh thổ quốc gia

Đánh bại hoàn toàn quân Chiêm Thành

Xã hội rối loạn, bất ổn

Xã hội ổn định, kỷ cương, trật tự

Mâu thuẫn xã hội gia tăng

Đời sống nhân dân khó khăn hơn

Là bộ luật đầu tiên của Việt Nam

Là bộ luật hoàn chỉnh, tiến bộ nhất của thời phong kiến Việt Nam

Sao chép luật pháp của Trung Quốc

Mang tính chất bảo thủ, lạc hậu

Lý Thái Tổ

Trần Nhân Tông

Lê Thánh Tông

Quang Trung

Cải cách phải dựa vào sức mạnh quân sự

Cải cách phải đi theo khuôn mẫu nước ngoài

Cải cách phải toàn diện, đồng bộ, có tầm nhìn xa và được thực hiện bởi nhà lãnh đạo tài giỏi

Không nên tiến hành cải cách khi đất nước đang ổn định

Cải cách kinh tế

Cải cách quân sự

Cải cách hành chính và pháp luật

Cải cách văn hóa, giáo dục