Tác giả muốn giới thiệu với độc giả việc làm quanh năm của nông dân làng Vũ Đại là sản xuất gạch.

Hình ảnh lò gạch bỏ hoang, khiến người đọc hiểu đó là nghề truyền thống của làng Vũ Đại đã mai một.

Nó gợi lên cái vòng luẩn quẩn, bế tắc, đau thương không lối thoát của người nông dân Việt Nam trong xã hội cũ.

Đời sống nông dân làng Vũ Đại hoang tàn như cái lò gạch cũ.

Lên án xã hội tàn bạo đã phá cả thể xác và tâm hồn người nông dân lao động hiền lành, chất phác.

Niềm cảm thông, chia sẻ, đau xót khi chứng kiến những con người hiền lành, lương thiện bị dày vò, tha hóa thành con quỷ dữ.

Khẳng định niềm tin của tác giả vào bản chất lương thiện của những người nông dân.

Tất cả đều đúng

Vì đánh bạc.

Vì ăn trộm đồ nhà Bá Kiến.

Vì giết người trong làng.

Vì bị Bá Kiến ghen tuông.

Chán đời, không muốn sống.

Làm ăn lương thiện để kiếm sống.

Trở thành kẻ lưu manh, côn đồ.

Hiền lành, nhẫn nhục và nhút nhát.

Nam Cao mô tả thật đúng hình ảnh những gã say rượu thường không tự chủ được bản thân.

Làm người đọc hả hê vì Chí Phèo đã chửi tất tần tật, là một dự báo trừng phạt bọn cường hào ác bá ở làng Vũ Đại.

Hấp dẫn người đọc vì Chí Phèo đã nhận thức được nguyên nhân cuộc đời mình tha hoá là do bọn cường hào ác bá làng xã.

Tạo cái bề ngoài hài hước của Chí Phèo lại là biểu hiện của một tấn bi kịch bên trong. Nụ cười bất giác ban đầu lại lắng đọng một dự vị buồn đau, chua chát trong lòng độc giả.

Vật đầu tiên Chí Phèo được cho, không do cướp giật mà có.

Vật biểu trưng cho hương vị ngọt ngào của hạnh phúc, tình yêu.

Vật biểu trưng cho tình người thơm thảo trong xã hội cũ.

Vật biểu trưng cho niềm khát khao hạnh phúc của Chí Phèo.

Con người xảo quyệt, độc ác, háo sắc.

Lọc lõi, háo lợi, háo danh.

Thâm độc, tham tàn, gian xảo.

Con người lọc lõi, hiểm ác, gian hùng.

Vì Chí Phèo đang bị ốm.

Vì lần đầu tiên Chí được người đàn bà nấu cho bát cháo.

Vì lần đầu tiên Chí được ăn bát cháo ngon.

Vì lần đầu tiên Chí được ăn cháo hành.

Đó là tiếng chửi trong vô thức của người say rượu.

Chí muốn thỏa cơn bực tức của mình.

Tác giả muốn tạo ra tiếng cười cho người đọc.

Tiếng lòng của một con người đang đau đớn, bất mãn.

Cho thấy bản chất đối nghịch trong quan hệ.

Cho thấy tình trạng cùng quẫn của Chí Phèo.

Đều căng thẳng, có kịch tính.

Đều cho thấy sự lọc lõi, nham hiểm của Bá Kiến.

Tuổi thanh xuân đã mất vì những năm ở tù.

Đất mà Bá Kiến đã cướp.

Tiền làm công khi Chí Phèo ở nhà Bá Kiến.

Cuộc đời lương thiện xưa kia.

Thị Nở là biểu hiện tập trung của cái nghèo, xấu, dở hơi, xuất thân thấp kém,…của con người.

Thị Nở là hiện thân cho niềm mơ ước, khát khao bình dị, chính đáng nhưng không bao giờ đạt được của Chí Phèo.

Thị Nở là nhịp cầu nối Chí Phèo với cuộc sống con người trong một xã hội “bằng phẳng, thân thiện”.

Thị Nở là hiện thân cho tình yêu, hạnh phúc, niềm khát khao và cả nỗi tuyệt vọng của Chí Phèo.

Dùng nhiều câu văn ngắn, ngắt câu liên tiếp.

Dùng nhiều động từ chỉ hành động.

Tập trung thuật lại diễn biến sự việc, hành động chính.

Tạo nhịp kể nhanh, gấp, sự kiện dồn dập.

Xử nhũn với Chí Phèo.

Biến Chí Phèo thành con nghiện.

Khiêu khích và vuốt ve lòng tự ái của Chí Phèo.

Cho Chí Phèo nhà ở và tiền để sinh sống.

Đói rét.

Bệnh tật.

Cô độc.

Tuổi già.

Chí Phèo – Bá Kiến

Chí Phèo – Thị Nở.

Chí Phèo – Năm Thọ.

Chí Phèo – Tự Lăng.

Vì hiểu rõ tình trạng, bế tắc, tuyệt vọng của mình.

Vì hận đời, hận mình.

Vì hận cô cháu thị Nở từ chối mình.

Vì hận Bá Kiến, liều mạng trả thù.

Một quan hệ đối nghịch gay gắt, căng thẳng, quyết liệt.

Quan hệ giả bị lật tẩy, xổ toẹt; quan hệ thật được xác lập trở lại.

Một sự đổ vỡ không ai và không gì cứu vãn nổi.

Quan hệ cũ đã và đang đổ vỡ, quan hệ mới được thiết lập.

Từ lúc đánh nhau với Lí Cường.

Từ lúc tỉnh rượu.

Từ lúc lọt lòng.

Từ lúc mới ra tù.

Quyết định yêu thị Nở.

Quyết định tự kết liễu đời mình một cách tự do, để giữ phẩm chất lương thiện của một con người thực sự, còn hơn sống vật vờ như một con quỷ dữ.

Quyết định đi đòi lương thiện.

Quyết định xin đi ở tù: “Từ ngày cụ bắt đi ở tù, con lại sinh ra thích đi ở tù”.