Quê gốc tại làng Quỳnh Côi, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình.

Trên đường lên kinh thành tham dự kì thi tú tài, ông ốm nặng, bị mù cả hai mắt.

Là tấm gương mẫu mực của nghị lực sống phi thường, khí tiết thanh cao và lòng yêu nước tha thiết, mãnh liệt.

Tác phẩm duy nhất trong sự nghiệp sáng tác của ông là Truyện Lục Vân Tiên.

Ngợi ca những con người hiếu thảo, nhân hậu, thủy chung, nghĩa khí.

Lên án những kẻ bất nhân, phi nghĩa, tráo trở.

Ngợi ca tình yêu lứa đôi mặn nồng, thủy chung.

Lên án chế độ phong kiến hà khắc.

Lên án chế độ phong kiến hà khắc.

Ngợi ca tình bạn cao quý, tình yêu thủy chung.

Lên án những kẻ bất nhân, phi nghĩa, tráo trở.

Thể hiện ước mơ của nhân dân về người anh hùng “cứu khốn, phò nguy” và khát vọng công lí.

Truyện Lục Vân Tiên.

Dương Từ – Hà Mậu.

Ngư Tiều y thuật vấn đáp.

Độc Tiểu Thanh kí.

Truyền kì.

Truyện thơ Nôm.

Tiểu thuyết.

Thơ Nôm.

Nhân vật được xây dựng bằng bút pháp ước lệ tượng trưng.

Nhân vật có tính cách rõ nét, sinh động.

Nhân vật được xây dựng bằng bút pháp kì ảo.

Nhân vật mang tính đại diện cho một tầng lớp trong xã hội.

Ngôn ngữ bác học, giàu tính triết lý.

Ngôn ngữ sâu sắc, nhiều điển tích, điển cố.

Ngôn ngữ giản dị, gần với lời ăn tiếng nói của nhân dân.

Ngôn ngữ hài hước, dí dỏm.

Lục bát.

Song thất lục bát.

Tự do.

Thất ngôn bát cú.

Trên đường đi thi, Lục Vân Tiên đã ra tay trừng trị bọn cướp, cứu được Kiều Nguyệt Nga.

Trên đường đi tảo mộ, Lục Vân Tiên đã ra tay trừng trị bọn cướp, cứu được Kiều Nguyệt Nga.

Trên đường đi tảo mộ, Lục Vân Tiên vô tình gặp Kiều Nguyệt Nga.

Trên đường đi thi, Lục Vân Tiên gặp Kiều Nguyệt Nga ở quán trọ.

Lục Vân Tiên đã chết, Kiều Nguyệt Nga đau khổ và thề sẽ thủ tiết suốt đời.

Lục Vân Tiên đỗ trạng nguyên và về quê cưới Kiều Nguyệt Nga.

Lục Vân Tiên bị mù và bị chia cắt mãi mãi với Kiều Nguyệt Nga.

Những kẻ gian ác bị trừng trị, sau nhiều tháng ngày chia cách, Lục Vân Tiên được chữa khỏi mắt và đoàn tụ, hạnh phúc với Kiều Nguyệt Nga.

Ai than khóc ở trong xe nầy?

Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng.

Làm ơn há dễ trông người trả ơn.

Vân Tiên tả đột hữu xông.

Lâu la bốn phía vỡ tan.

Cha làm chi phủ ở miền Hà Khê.

Dẹp rồi lũ kiến chòm ong.

Vân Tiên nghe nói liền cười.

Vì Lục Vân Tiên là người thấy việc bất bình, hại đến dân là ra tay nghĩa hiệp.

Vì Lục Vân Tiên muốn có nhiều công trạng để được làm quan.

Vì Lục Vân Tiên mến mộ Kiều Nguyệt Nga đã lâu, muốn lấy cớ làm quen.

Vì Lục Vân Tiên thích giao tranh để luyện võ.

Thể hiện sự vội vàng, hấp tấp.

Thể hiện sự hiếu thắng, nóng nảy.

Dứt khoát, nhanh nhẹn, thể hiện sự nóng lòng cứu người của chàng.

Sự nóng lòng cứu người nhưng hấp tấp, vội vàng.

Vân Tiên mặt đỏ phừng phừng

Vân Tiên tả đột hữu xông

Lâm nguy chẳng gặp giải nguy

Nhớ câu kiến nghĩa bất vi

Thấy việc nghĩa mà không làm thì không phải là người có dũng khí là việc nghĩa được ghi trong sách Thánh hiền.

Thấy việc bất bình thì phải ra tay cứu giúp.

Thấy việc nguy hiểm thì không nên ra tay tránh tổn hại đến thân mình.

Thấy việc nguy hiểm thì nên tìm người đến giúp còn bản thân không nên tham dự để tránh hậu họa.

Là cô gái mạnh mẽ, dũng cảm, không sợ hãi trước toán cướp.

Là cô gái thùy mị, nết na, hiếu nghĩa, thông hiểu đạo lí, dịu dàng, mực thước, khiêm nhường.

Là cô gái con nhà võ tướng nhưng bẩm sinh yếu ớt, nhiều bệnh.

Là cô gái hiện đại, cởi mở, phóng khoáng.

Vì Nguyễn Đình Chiếu là một nhà Nho được nuôi dưỡng trong cội nguồn văn hóa Nam Bộ.

Vì Nguyễn Đình Chiếu rất yêu thích văn hóa Nam Bộ.

Vì đây là câu chuyện có thật ở vùng đất Nam Bộ.

Vì Nguyễn Đình Chiểu am hiểu văn hóa Nam Bộ nhiều hơn văn hóa Bắc Bộ.

Đối Lục Vân Tiên.

Kể thơ, nói thơ Vân Tiên.

Diễn chèo Vân Tiên.

Vè Vân Tiên.

Lục Vân Tiên.

Khát vọng Thăng Long.

Huyền sử vua Đinh.

Đêm hội Long Trì.